مراسم عزاداری ابا عبدالحسین (ع) همزمان با شب پنجم ماه محرم در هیات های “زینبیون” و “محبان حضرت زینب(س) ساری” با حضور پرشور جوانان مرکز استان برگزار شد.

 

بایدها و نبایدهای مداحی در هیئت‌های مذهبی از نگاه رهبر معظم انقلاب

به گزارش بلاغ، مراسم مداحی و ذکر مصیبت که توسط ذاکران و مداحان اهل‌بیت(ع) اجرا می‌شود، یکی از ارکان هیئات مذهبی به‌حساب می‌آید که باید برنامه آنان در تراز آموزه‌های اسلامی بوده و از انحراف به دور باشد. در طول سال‌های اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدارهای متعدد با مداحان و ذاکران اهل‌بیت(ع) نگاه مهم و قابل‌ملاحظه‌ای را نسبت به مداحی و عزاداری و هیئت داری بیان داشته‌اند، که توجه به این توصیه‌ها می‌تواند در تبدیل هیئات مذهبی به هیئت مطلوب مؤثر باشد.

* مداح‌ها بدانند چه می‌خوانند
مداح‌ها بدانند چه می‌خوانند و چه می‌گویند. صدای خوش، آهنگ قشنگ، موقعیت ممتاز، تریبون خوب، اقبال فراوان؛ امروز هم که جوان‌ها، بحمدالله جامعه و کشور ما را باصفای دلِ خودشان مصفا کرده‌اند، همه متوجه شماست. شما چه می‌خواهید به مردم بدهید؟ این‌که من همیشه روی آنچه می‌خوانید و آن‌چنان‌که می‌خوانید – در جلسه‌ی مداح‌ها و با افراد گوناگون – تأکید می‌کنم، به خاطر این حساسیت است(۵/۵/۸۴)

از تعابیر نامناسب و سبک استفاده نکنید
نکته‌ی دیگر این است که از برخی تعبیرات درباره‌ی ائمه(ع) نباید استفاده کرد؛ این‌ها سبک است. برای فاطمه‌ی زهرا(سلام‌الله‌علیه‌ها) – آن موجود قدسی والا، آن انسان برتر و آن معلم بشر – از آن تعبیری که هر شاعری – چه شاعر درست و حسابی‌گوی و چه شاعر هرزه‌گوی – برای محبوب و معشوق خودش ذکر می‌کند، نباید استفاده کرد؛ باید از تعبیرات متناسبی استفاده کرد(۱۸/۶/۸۰)

بازی کردن با مسئله‌ی مداحی سزاوار نیست
بازی کردن با مسئله‌ی مداحی سزاوار نیست. مداحی را به‌صورت یک کار صرفاً سطحی، شکلی، ظاهری درآوردن، آن را عبارت اخرای تقلید از یک کار مبتذل غربی قرار دادن، هیچ جائز نیست. این را توجه بکنند، بخصوص جوان‌ها که توی این صراط وارد می‌شوند. هیچ اشکالی ندارد که از شعری با زبان مردم استفاده شود، لیکن با مضمون درست، با مضمون صحیح. اگر چنانچه مداح و خواننده ما و ستایشگر اهل‌بیت(ع) از کسانی که خودشان غرق در حیرت و بدبختی‌اند – وادی هنری غرب، بخصوص هنر موسیقی‌شان که به ابتذال کشانده شده – و در وادی حیرت و سردرگمی شیطانی و نه حیرت رحمانی هستند، این کار شریف و پاکیزه و مقدس را الگوگیری کرد، این کار ناسزاوار است؛ کار ناشایستی است(۴/۴/۸۷)

محبت اهل‌بیت(ع) مجوز گناه کردن نیست
شعری که الان برادرمان خواندند، مضمون درستی نیست که ما بگوییم چون شیعه و محب هستیم، اگر گناه هم کردیم، خدای متعال ما را مجازات نمی‌کند؛ نه، این‌طور نیست.(۲۵/۸/۸۲)

پرهیز از دامن زدن به اختلافات فرق اسلامی
امروز دست‌هایی برای ایجاد شکاف بین فرقه‌های مسلمان وجود دارد. کسانی که این تلاش را می‌کنند، نه این‌طرف را قبول دارند، نه آن‌طرف را؛ هم با این‌طرف دشمن‌اند، هم با آن‌طرف. مراقب باشید با دست‌های خبیثی که در اصل از طرف همان مراکز استکباری و استعماری هدایت می‌شود، همکاری نکنید(۷/۶/۸۱)

طرد مروجین اختلاف امت اسلام
یک عده‌ای چرا نمی‌فهمند؟ امام بزرگوار ما که منادی اتحاد بین مسلمین بود، از همه‌ی این‌هایی که مدعی‌اند، ولایتش و اعتقادش و ارادتش و عشقش به ائمه(ع) بیشتر بود. او بهتر می‌فهمید ولایت را یا فلان آدم عامی که حالا به اسم ولایت کارهای خلاف می‌کند، حرف‌های بی‌ربط می‌زند در مجالس عام و خاص؟ وحدت را حفظ کنید. اگر دیدید در جامعه بین شما کسانی هستند که عکس این رفتار می‌کنند، آن‌ها را طردشان کنید؛ مخالفت خودتان را به آن‌ها ابراز و اعلام کنید؛ این‌ها ضرر می‌زنند؛ ضربه می‌زنند. ضربه‌ای به اسلام می‌زنند، ضربه‌ای به تشیع می‌زنند، ضربه‌ای به جامعه‌ی اسلامی می‌زنند. این ازجمله مسائل بسیار مهم است. (۱۴/۴/۸۶)

پرهیز از مدح‌ها و تمجیدهای بی‌معنا
چیز دیگری که بنده در بعضی از خوانندگان جلسات مداحی اطلاع پیدا کردم، استفاده‌ی از مدح‌ها و تمجیدهای بی‌معناست که گاهی هم مضر است. فرض کنید راجع به حضرت ابوالفضل (سلام‌الله‌علیه) صحبت می‌شود؛ بنا کنند از چشم و ابروی آن بزرگوار تعریف کردن؛ مثلاً قربون چشمت بشم! مگر چشم قشنگ در دنیا کم است؟ مگر ارزش ابوالفضل به چشم‌های قشنگش بوده؟! اصلاً شما مگر ابوالفضل را دیده‌اید و می‌دانید چشمش چگونه بوده؟! این‌ها سطح معارف دینی ما را پایین می‌آورد.(۵/۵/۸۴)

منبر مداحی نباید خالی از معارف اسلامی باشد
نباید بگذارید منبرِ ده‌دقیقه‌ای یا بیست‌دقیقه‌ای شما از معارف خالی بماند. امسال دیدم بعضی از برادران مداح در ماه محرم و در دهه‌ی فاطمیه بحمدالله این نکته را رعایت کرده بودند. در منبر مداحی حتماً در اول، فصلی اختصاص بدهید به نصیحت یا بیان معارف به زبان زیبای شعر. اصلاً رسم مداحی از قدیم این‌طوری بوده است؛ الان یک مقدار آن رسم‌ها کم شده. مداح در اول منبر یک قصیده، یک ده بیت شعر – کمتر، بیشتر – فقط در نصیحت و اخلاق، با الفاظ زیبا خطاب به مردم بیان می‌کرد؛ مردم هم می‌فهمیدند و اثر هم می‌گذارد.(۵/۵/۸۴)

وقت مستمعین را تلف نکنید
مبادا پانصد نفر، هزار نفر، گاهی ده هزار نفر در جلسه‌ای جمع شوند و یک ساعت برای آن‌ها نغمه‌سرایی بشود؛ اما چیزی به آن‌ها داده نشود. شما در این‌یک ساعت می‌توانید چیزهای زیادی را با شعر خوب منتقل کنید. البته شعر خوب – همان‌طور که گفتیم – تنها شعری نیست که معانی خوبی دارد؛ بلکه باید شعر هنرمندانه باشد و الفاظ خوب و کلمات مناسب هم در آن به کار رفته باشد.(۱۸/۶/۸۰)

پرهیز از به‌کارگیری آهنگ‌های نامناسب و سبک
نکته‌ی آخر هم آهنگ است. من شنیده‌ام در مواردی از آهنگ‌های نامناسب استفاده می‌شود. مثلاً فلان خواننده‌ی طاغوتی یا غیر طاغوتی شعر عشقی چرندی را با آهنگی خوانده؛ حالا ما بیاییم در مجلس امام حسین و برای عشاق امام حسین، آیات والای معرفت را در این آهنگ بریزیم و بنا کنیم آن را خواندن؛ این خیلی بد است. خودتان آهنگ بسازید. این‌همه ذوق و این‌همه هنر وجود دارد. یقیناً در جمع علاقه‌مندان به این جریان کسانی هستند که می‌توانند آهنگ‌های خوبِ مخصوص مداحی بسازند؛ آهنگ عزا، آهنگ شادی.(۵/۵/۸۴)

* تمییز قائل شدن بین آهنگ شادی و عزا
این را هم‌عرض بکنم که آهنگ شادی از آهنگ عزا جداست. الان معمول شده که برای روزهای عید جلساتی تشکیل می‌دهند. بنده مخالف این کار نیستم؛ بد هم نیست که دست می‌زنند. البته اگر از رادیو بشنویم – که بنده خودم گاهی از رادیو شنیده‌ام – و شعر را درست گوش نکنیم، خیال می‌کنیم دارند سینه می‌زنند! هم لحن، سینه‌زنی است؛ هم آن دستی که می‌زنند، مثل زدن روی سینه است. این چه شادی‌ شد؟! اگر برای روزهای شادی، آهنگ‌های مناسب – نه آهنگ‌های مبتذل، نه آهنگ‌های طاغوتی، نه آهنگ‌های حرام – و شیوه‌های خوب انتخاب کنند، مؤثرتر و بهتر است. این‌طور نباشد که چون به روضه‌خوانی عادت کرده‌ایم، روز شادی هم که می‌خواهیم حرف بزنیم، لحنمان بشود لحن روضه‌خوانی.